حلال · 01 از 08
کارت‌های کیف پول
مواد مصرفی حلال
الحلالḤalāl Consumables
بازبینی علمی: هنوز انجام نشده
این متن از کتابخانهٔ چاپی سبیل است. بازبینی علمی آن هنوز در جریان است؛ پس از آنکه دو عالِم آن را امضا کنند، هر مورد نام بازبینان خود و تاریخ را همراه خواهد داشت.
ترجمهٔ پیش‌نویس: با ماشین از روی عربی و انگلیسی ساخته شده و هنوز هیچ عالِم یا ویراستار بومی آن را نخوانده است. هر جا سطری روشن نبود، انگلیسی را نمایش دهید و به عربی اعتماد کنید.
حلال و حرام
الْحَلَالُ
Al-ḥalāl
حلال آشکار است و حرام آشکار است، و میان آن دو امور شبهه‌ناکی است که بسیاری آن‌ها را نمی‌دانند.
2 · اصول حاکم
3 · حیوانات حرام
4 · ذبح — شرایط آن
5 · گوشت اهل کتاب
6 · الکل و مست‌کننده‌ها
7 · ژلاتین، آنزیم‌ها و افزودنی‌ها
8 · دارو و لوازم آرایشی
ح · م · ش · حب هر جا اختلاف دارند ذکر شده‌اند. حکم مواد تشکیل‌دهنده با شیوهٔ تولید تغییر می‌کند — بررسی کنید، به گمان بسنده نکنید.
02اصول
1 در خوراکی‌ها اصل بر اباحه است. هیچ‌چیز بدون دلیلی که آن را حرام کند حرام نیست.
2 در گوشت اصل بر حرمت است. تنها با ذبح صحیح حلال می‌شود.
3 آنچه خوردنش حرام است، داد و ستدش نیز حرام است و بهای آن حرام است.
4 ضرورت حرام را مباح می‌کند، به‌اندازهٔ ضرورت و نه بیشتر.
5 مقدار اندک از چیزی که بسیارش مست می‌کند، خود حرام است.
قرآن 2:173، 6:145؛ ابوداوود، ترمذی · صحیح
شبهات
فَمَنِ اتَّقَى الشُّبُهَاتِ فَقَدِ اسْتَبْرَأَ لِدِينِهِ وَعِرْضِهِ
Famani-ttaqash-shubuhāti faqadi-stabra’a lidīnihi wa ‘irḍih
هر کس از شبهات بپرهیزد، دین و آبروی خود را پاک نگه داشته است.
بخاری، مسلم · صحیح
احتیاط فضیلت است، نه واجبی که بتوانید بر دیگران تحمیل کنید. آنچه را الله آزاد گذاشته حرام اعلام نکنید، و احتیاطِ خود را بر خانواده‌ای که از دیدگاهی معتبر پیروی می‌کند تحمیل نکنید.
03حیوانات حرام
آنچه در قرآن نام برده شده
مردار — هر آنچه خودبه‌خود مرده باشد.
خون روان.
خوک، با همهٔ اجزا و فراورده‌هایش.
آنچه به نامی جز نام الله ذبح شده باشد.
خفه‌شده، ضربه‌خورده، ازبلندی‌افتاده، شاخ‌خورده، و آنچه درنده‌ای بخشی از آن را خورده باشد — مگر آنکه زنده به آن برسند و ذبحش کنند.
قرآن 5:3
آنچه در سنت نام برده شده
درندگانِ دارای دندان نیش — شیر، گرگ، سگ، گربه.
پرندگان شکاریِ دارای چنگال — عقاب، باز، جغد.
الاغ اهلی.
جاندارانی که به کشتنشان فرمان داده شده، و آن‌هایی که کشتنشان نهی شده است.
مسلم · صحیح؛ بخاری، مسلم · صحیح — روز خیبر.
جانداران دریا: نزد م، ش و حب همهٔ آن‌ها حلال است، از جمله آنچه مرده یافت شود — «آبش پاک و مردارش حلال است.» ح تنها ماهی را جایز می‌داند، و صدف‌داران و سخت‌پوستان را استثنا می‌کند.
ابوداوود، ترمذی · صحیح. ملخ به اتفاق، بدون ذبح حلال است.
04ذبح
شرایط آن
1 ذبح‌کننده مسلمان، یا از اهل کتاب باشد.
2 نام الله بر آن برده شود.
3 تیغی تیز که به‌سرعت کشیده شود — هرگز نه دندان و نه ناخن.
4 نای، مری و دو رگ گردن بریده شود.
5 حیوان در لحظهٔ بریدن زنده باشد.
قرآن 6:121؛ مسلم · صحیح — «الله نیکوکاری را در هر چیز مقرر کرده است؛ پس هر گاه ذبح می‌کنید، نیکو ذبح کنید.»
محل اختلاف در عمل
بی‌هوش کردن — بسیاری از شوراها آن را جایز می‌دانند، هر گاه برگشت‌پذیر باشد و حیوان زنده بماند؛ و هر گاه پیش از بریدن حیوان را بکشد، آن را رد می‌کنند. بپرسید کدام به کار می‌رود.
تیغ‌های ماشینی — نام باید بر هر حیوان گفته شود، یا یک متصدی با نیتِ پیوسته آن را بگوید. صدای ضبط‌شده کافی نیست.
ترک عمدیِ نام — نزد ح، م و حب گوشت حرام است؛ ش آن را حلال می‌داند، چه فراموش شده باشد و چه ترک شده باشد.
تیغ را تیز کنید، نگذارید حیوان آن را ببیند، یکی را پیش چشم دیگری ذبح نکنید، و پیش از آن به حیوان آب بدهید.
05گوشت اهل کتاب
وَطَعَامُ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ حِلٌّ لَكُمْ
Wa ṭa‘āmul-ladhīna ūtul-kitāba ḥillun lakum
«و [ذبایح و] غذای اهل کتاب برای شما حلال است.»
قرآن 5:5
آیه به‌طور قطعی دلالت دارد که ذبیحهٔ آنان در اصل جایز است. اختلاف بر سر آن است که آیا فراوردهٔ صنعتیِ امروز هنوز مصداق آن است یا نه.
دو دیدگاه
جواز — آیه عام است؛ ما مکلف به جست‌وجو دربارهٔ چیزی که شاهدش نبوده‌ایم نیستیم، و صحابه غذای اهل کتاب را بدون پرس‌وجو می‌خوردند. «بسم الله» بگویید و بخورید.
خودداری — در بسیاری از ذبح‌های امروزی هیچ عمل دینی‌ای در کار نیست، نامی برده نمی‌شود، و روش‌هایی مانند کشتن با برق یا گاز، حیوان را پیش از هر بریدنی می‌کشد. در این صورت، آنچه آیه وصف کرده اصلاً وجود ندارد.
بخاری · صحیح — «نام الله را بر آن ببرید و بخورید.» هر دو دیدگاه را علمای بزرگ برگزیده‌اند.
راه میانهٔ عملی: هر جا ذبحِ دارای گواهی در دسترس است، همان را بگیرید. هر جا نیست، مسافر و کسی که در تنگناست دیدگاهی معتبر دارند که به آن تکیه کنند. این را مایهٔ تفرقه نکنید.
06مست‌کننده‌ها
هر مست‌کننده‌ای خمر است، و هر خمری حرام است — از هر چه گرفته شده باشد و هر نامی داشته باشد.
مسلم · صحیح؛ قرآن 5:90
همچنین حرام است: فروختن آن، حمل آن، پذیرایی با آن، فشردن آن، یا گرفتن بهای آن — ده کس در پیوند با آن لعنت شده‌اند.
ترمذی، ابن‌ماجه · صحیح
جایی که علما تفاوت می‌گذارند
سرکه — شرابی که خودبه‌خود سرکه شده باشد به اتفاق پاک و حلال است. تبدیل عمدیِ آن محل اختلاف است: نزد ح جایز، نزد دیگران مکروه یا حرام.
اتانول به‌عنوان حلّال — هر گاه از خمر گرفته نشده باشد، به مقدار بسیار ناچیز موجود باشد و اثری بر جای نگذارد، بیشتر شوراهای معاصر آن را جایز می‌دانند. این شاملِ بیشتر طعم‌دهنده‌ها، عصارهٔ وانیل و دهان‌شویه می‌شود.
غذاهایی که با شراب پخته شده‌اند — حرام. حرارت آنچه را به‌عمد افزوده شده از میان نمی‌برد، و مزه باقی می‌ماند.
معیار حاکم استحاله است — اینکه آیا ماده به‌راستی به چیز دیگری تبدیل شده، یا تنها رقیق شده است. رقیق شدن چیزی را تغییر نمی‌دهد.
07افزودنی‌ها
ژلاتین — از پوست یا استخوان خوک، نزد اکثریت حرام است. از گاو، تنها اگر از ذبح صحیح باشد حلال است. ژلاتین ماهی بی‌هیچ تردیدی حلال است. برخی ژلاتین خوکی را بر پایهٔ استحاله جایز می‌دانند؛ بیشترشان جایز نمی‌دانند، زیرا این تغییر را ناکافی می‌شمارند.
مایهٔ پنیر — از شکمبهٔ گوساله. نزد ح و بسیاری دیگر حلال است، صرف‌نظر از اینکه گوساله چگونه کشته شده باشد؛ ش ذبح صحیح را شرط می‌داند. مایهٔ پنیر میکروبی این پرسش را از میان برمی‌دارد.
ال-سیستئین (E920) — بهبوددهندهٔ خمیر. اگر از پر یا به روش مصنوعی به دست آمده باشد حلال است؛ اگر از موی انسان باشد به دلایل دیگری جایز نیست.
کارمین (E120) — از حشرات. نزد بیشتر شوراهای معاصر جایز است؛ ح و ش حشرات را نجس می‌دانند.
گلیسیرین (E422) — اگر گیاهی یا مصنوعی باشد حلال است. نوعِ حیوانی تابع منبع خود است.
مونو و دی‌گلیسیریدها (E471) — معمولاً گیاهی؛ از سازنده جویا شوید.
شماره‌های E کارکرد را بیان می‌کنند، نه منبع را. یک کد واحد هم منشأ حلال و هم منشأ حرام را در بر می‌گیرد، و سازندگان بدون اطلاع تأمین‌کنندگان خود را عوض می‌کنند. نشانِ گواهی بیش از یک فهرست ارزش دارد.
08دارو
درمان بجویید — الله هیچ بیماری‌ای فرو نفرستاده مگر آنکه درمانش را نیز فرو فرستاده است. اما درمان را در آنچه او حرام کرده نجویید.
ابوداوود، ترمذی · صحیح؛ ابوداوود · صحیح
جایی که ضرورت صدق می‌کند
مادهٔ حرام در درمان هنگامی جایز می‌شود که سه شرط با هم جمع شود: بیماری واقعی و جدی باشد، پزشکی صاحب‌صلاحیت آن را توصیه کند، و جایگزین حلالی وجود نداشته باشد.
این شامل انسولینِ گرفته‌شده از خوک، هپارین، و پوستهٔ کپسول می‌شود، هر جا جایگزینی موجود نباشد.
واکسن‌ها — شوراهای بزرگ آن‌ها را جایز دانسته‌اند، از جمله آن‌هایی که در محیط کشتِ گرفته‌شده از خوک پرورش یافته‌اند، زیرا مادهٔ اصلی دگرگون شده است.
آنچه بر بدن به کار می‌رود
الکل در عطر، ضدعفونی‌کننده و داروی موضعی را بیشتر علمای معاصر جایز می‌دانند — خمر نیست و نوشیده نمی‌شود.
از لوازم آرایشیِ دارای فراورده‌های خوکی، هر جا جایگزینی هست، باید پرهیز کرد.
لاک ناخن و هر چیزی که لایه‌ای نفوذناپذیر می‌سازد باید پیش از وضو پاک شود.
هر گاه به‌راستی مردد بودید و عالِمی در دسترس نبود: آنچه شما را به شک می‌اندازد رها کنید و به آنچه به شک نمی‌اندازد روی آورید.
سطرهایی که لبهٔ نقطه‌چین دارند تلفظ متن عربی‌اند که با قاعده از حرکت‌های آن ساخته شده است. این سطرها از نسخه‌های چاپی نیستند و بازبینی نشده‌اند: هر جا با عربی تفاوت داشت، عربی درست است.
در این زبان، کتابخانه با ترجمهٔ پیش‌نویسِ ویرایش بین‌المللی خوانده می‌شود. این ترجمه با ماشین از روی عربی و انگلیسی ساخته شده و هنوز هیچ عالِم یا ویراستار بومی آن را بازبینی نکرده است. منبع، متن عربی است؛ انگلیسی را می‌توان در کنار آن نمایش داد. هر جا عنوانی از قرآن نقل می‌کند، معنیِ نشان‌داده‌شده عبارتِ یک ویرایش منتشرشده است، Persian Translation - Rowwad Translation Center (QuranEnc.com)، نه پیش‌نویس.
چاپ این عنوان
بین‌المللی · عربی · انگلیسی
محلی · عربی · বাংলা · انگلیسی
با مقیاس ۱۰۰٪ چاپ کنید، هرگز با «متناسب با صفحه» (fit to page)؛ وگرنه کارت‌ها به اندازهٔ درست تا نمی‌شوند.
رایگان برای چاپ و اشتراک‌گذاری. فروشی نیست.
برای همین لحظه‌ها